Bezdech senny: czym jest i skąd się bierze?

Bezdech senny: czym jest i skąd się bierze?

Bezdech senny to zaburzenie oddychania, które pojawia się podczas snu. Najprościej mówiąc, osoba śpiąca ma wtedy krótkie przerwy w oddychaniu albo oddycha bardzo płytko. Taki problem może zdarzać się raz na jakiś czas, ale jeśli powtarza się wielokrotnie w ciągu nocy, zaczyna wpływać na jakość snu, samopoczucie i zdrowie. Wiele osób przez długi czas nie zdaje sobie sprawy, że przyczyną porannego zmęczenia, bólu głowy czy senności w dzień jest właśnie bezdech senny.

Jeśli podejrzewasz u siebie taki problem, warto wykonać badanie diagnostyczne. Pomocne może być też szybkie przesiewowe sprawdzenie objawów, czyli test bezpłatny online, który podpowiada, czy ryzyko OBS jest podwyższone.

Jak działa oddychanie podczas snu?

W czasie snu mięśnie całego ciała rozluźniają się, także te, które utrzymują drożność dróg oddechowych. U zdrowej osoby nie powoduje to większych problemów, bo oddychanie nadal przebiega swobodnie. U części osób dochodzi jednak do zwężenia lub okresowego zamknięcia dróg oddechowych. Wtedy powietrze nie może przepływać prawidłowo, oddech na chwilę się zatrzymuje, a organizm musi się „obudzić”, żeby znów zacząć oddychać.

Taki mikroprzebudzenia mogą trwać bardzo krótko, więc chory zwykle ich nie pamięta. Mimo to sen przestaje być głęboki i regenerujący. Rano człowiek czuje się niewyspany, a w ciągu dnia może mieć problemy z koncentracją, drażliwością i zasypianiem w nieodpowiednich momentach.

Mechanizm powstawania bezdechu sennego

Bezdech senny nie jest jedną chorobą o jednej przyczynie. To raczej zespół objawów, które wynikają z różnych mechanizmów. Najczęściej problem dotyczy drożności gardła i górnych dróg oddechowych. Podczas snu mięśnie odpowiedzialne za utrzymanie ich otwartymi rozluźniają się, a jeśli światło gardła jest już zwężone, dochodzi do jego zapadania się.

Organizm reaguje na brak tlenu i wzrost dwutlenku węgla pobudzeniem. Człowiek może wtedy nagle poruszyć się, zmienić pozycję albo na moment się wybudzić. To przywraca oddech, ale jednocześnie przerywa cykl snu. Im częściej takie sytuacje występują, tym bardziej sen jest rozbity.

Rodzaje bezdechu sennego

Obturacyjny bezdech senny (OBS)

To najczęstszy typ bezdechu sennego. W OBS problemem jest mechaniczne zamknięcie lub znaczne zwężenie dróg oddechowych w gardle. Serce i płuca „chcą” oddychać, ale powietrze nie może swobodnie przepływać. Typowe objawy to głośne chrapanie, przerwy w oddychaniu zauważane przez bliskich, wybudzenia w nocy oraz senność w dzień.

Centralny bezdech senny (CSA)

W tym typie problem nie polega na zatkaniu dróg oddechowych, ale na tym, że mózg czasowo nie wysyła sygnału do mięśni oddechowych. Innymi słowy, organizm „zapomina” o oddechu na chwilę. CSA występuje rzadziej niż OBS i częściej wiąże się z innymi chorobami, na przykład schorzeniami serca, niektó